بدون شک شنا یکی از ورزش های پرطرفدار در فصل گرم تابستان است و به لطف وجود استخرهای سرپوشیده از این ورزش لذت بخش در روزهای سرد سال هم می توان لذت برد.البته در محیطهای ورزشی مانند استخرها و سالنهای سرپوشیده که دارای جکوزی، سونای بخار، سونای خشک و استخر هستند سختگیریها زیاد شده و البته مفاد دستورات بهداشتی هم می بایست دقیقا رعایت شود. یکی از اصلیترین این دستورات حفظ بهداشت هوای سالن و استانداردهای تنظیم هوای مناسب می باشد که تامین هوای تازه استخر توسط هواساز یکی از راه های آن بوده و در این مقاله موارد اصلی در تامین هوای تازه در استخرهای سرپوشیده را بررسی میکنیم.
الف) تامین هوای تازه سال
ب) کنترل دمای هوای داخل سالن
ج) کنترل رطوبت نسبی هوای سالن
د) تعویض و توزیع مناسب هوای سالن
الف)تامین هوای تازه استخر توسط هواساز:
استاندارد بین المللی تاسیسات (ASHRAE) جهت محاسبه مقدار هوای مورد نیاز جهت تهویه استخر می توان محیط خیس دور استخر را یعنی شماره 1 را به فوت مربع در عدد 5 سانتیمتر به ازای هر فوت مربع ضرب نمود و به صورت جداگانه تعداد نفرات شناگر و یا تماشاچی را در عدد 15 سانتیمتر به ازای هر نفر ضرب نمود.
ب) کنترل دمای هوای داخل سالن:
دمای استاندارد آب استخر بر روي بسياري از واکنش هاي شيميایي که در سيستمهاي طبيعي انجام مي گيرند اثر مي گذارد. همچنين دما داراي اثر قابل ملاحظه اي بر روي حلاليت گازها در آب مي باشد. درجه حرارت بالا روي قدرت گندزداها اثر دارد. یعني گندزداها معمولا” در دماي بالاتر در استخرهای سرپوشيده شنا فعال تر هستند ، مطلوب است که دمای آب و هوای استخر کنترل گردد.
درجه حرارت آب استخر های تفریحی نباید بيش از ۲۹ درجه سانتيگراد باشد و درجه حرارت هواي اطراف استخر نباید بيش از ۴ درجه گرم تر یا ۲ درجه سردتر از آب استخر باشد. مناسب ترین درجه حرارت براي هواي پيرامون استخر ۳ درجه سانتيگراد ( ۵ درجه فارنهایت) گرمتر از آب آن است. دمای آب پيشنهادی برای استفاده عموم ۲۷ درجه سانتيگراد (۸۰ درجه فارنهایت) ۲۳-۲۴ درجه سانتيگراد (۷۴-۷۶ درجه فارنهایت) مطلوب و ۲۶-۲۸ درجه سانتيگراد (۷۸-۸۲ درجه فارنهایت) ایده ال می باشد.
ج) کنترل رطوبت نسبی هوای سالن:
در تمامی استخرهای سرپوشيده، رطوبت نسبي به دو دليل زير در محدوده ( %50 تا % 60 ) نگه داشته و معمولا به زير 50 درصد کاهش داده نمی شود.
در رطوبت نسبي کمتر از پنجاه درصد، به دليل تبخير سريع آب از روي پوست، شناگراني که از آب خارج مي شوند احساس سرماي ناخوشايندي مي کنند.
در استخرها به دليل تبخير دائمي آب و شرايط بسيار مرطوب داخل، کاهش رطوبت نسبي فضاي داخل به زير چهل درصد مستلزم صرف هزينه بسيار زيادي است. درحالي که رطوبت نسبي بالاي پنجاه درصد با صرف هزينه اي منطقي و قابل قبول امکان پذير است.
براي افرادي که در داخل استخر شنا مي کنند، رطوبت نسبي پنجاه تا شصت درصد بيشترين آسايش را به همراه خواهد داشت . در شکل زیر محدود مناسب رطوبت نسبی در استخرها نشان داده شده است . همان طور که در این نمودار مشاهده می شود رطوبت نسبی خارج از محدود 40 تا 60 درصد آسیب پذیری شناگران و احتمال بیمار شدن آنها تحت تاثیر باکتری ها ، ویروس ها ، قارچها و کپک ها را افزایش می دهد کاهش کیفیت هوا نیز احتمال ابتلای شناگران به بیماری های ریوی و بروز مشکلات تنفسی را افزایش می دهد.
د) توزیع مناسب هوای سالن:
یکی از مشکلات متداولی که در استخرهای سرپوشیده با پنجره های بزرگ به وجود می آید، تقطیر بخار آب موجود در هوا بر روی شیشه است. از آنجایی که پنجره ها در معرض تقطیر بخار آب هستند، طراحی سیستم های توزیع هوا باید با تمرکز بر این بخش انجام گیرد. البته با استفاده از شیشه های دو جداره، سه جداره یا شیشه های مرغوبی که ضریب انتقال حرارت بسیار پایینی دارندمی توان این مشکل را به میزان زیادی کاهش داد.
یکی از راه حل ها برای حفظ کیفیت هوای استخر، استفاده از مواد شیمیایی جایگزین برای آب و افزایش میزان هوای تازه ورودی به محیط استخر است.
ورود هوای تازه و گرم از پایین ترین نقطه سالن و خروج هوای مرطوب از بالاترین نقطه زیر سقف سالن استخر یکی از بهترین روشهای توزیع هوا در سالن استخر می باشد.
جدول زير دفعات تعويض هوا را براي فضاهاي آبي مشخص ميكند:
از آنجائيكه در استخرهاي سرپوشيده انتخاب دفعات تعويض هوا در تعيين سرعت هواي ورودي و خروجي نقش مهمي دارد، دقت در انتخاب ظرفيت دستگاه هاي تهويه شرايط مطلوبي را براي شناگران فراهم مي آورد.
سرعت هوا در ارتفاع 4.2 متر بالاي كف اطراف استخر نبايد از 7.5 متر بر دقیقه بيشتر باشد.
در منطقه شيرجه استخر، سرعت هوا بايد در تمام نقاط فضايي كه شيرجه زن حركت مي كند كمتر از مقدار فوق باشد.
در استخرهايي با محل مجزاي تماشاچي، سرعت هوا مي تواند ۱۲تا ۱۵ متر بر دقیقه در محل نشستن تماشاچي ها افزايش پيدا كند، مگر اينكه محل نشستن تماشاچي ها در جايي باشد كه شناگران نيز حضور دارند.
